Opinie-artikel van Likoed Nederland, geplaatst in het Katholiek Nieuwsblad van
5 oktober en Het Friesch Dablad van 9 oktober 2007.
Al zeven jaar weigert de staatsomroep France 2 ondanks verscheidene
rechtszaken om 27 minuten tv-opnamen voor publikatie vrij te geven. Op 19
september zijn zij er echter toe veroordeeld om dat toch binnen twee maanden
te doen.
Wat is er zo problematisch aan die 27 minuten dat men die al zeven jaar geheim
wil houden? Op die band staat wat er zich afspeelde op 30 september 2000 in
de Gaza-strook. Toen vond Mohammed al Dura de dood. De zender France 2
zond beelden uit van een vuurgevecht tussen Palestijnen en het Israëlische
leger. Daarbij is de twaalfjarige jongen te zien schuilend voor geweervuur achter
zijn vader, vervolgens een ander fragment met de jongen dood op de grond. De
Franse journalist vertelt erbij: de jongen is door Israëlisch vuur gedood.
De wereldwijde verontwaardiging was groot. Voor de Palestijnen was dit het
startschot voor de tweede intifada. Het martelaarschap van de jongen is in de
Arabische wereld sindsdien uitgegroeid tot welhaast mythische proporties. In
Palestijnse tv-uitzendingen en schoolboeken wordt de jongen als voorbeeld
gesteld van opoffering, martelaarschap en Israëlische kwaadaardigheid.
Verscheidene Arabische landen hebben postzegels met hem uitgegeven,
straten en parken zijn naar hem genoemd. Osama bin Laden heeft hem als
inleiding in een videoboodschap gebruikt als het voorbeeld van Amerikaanse
arrogantie en Israëlische gewelddadigheid.
Echter, al kort na de uitzending werd duidelijk dat de jongen niet door Israëlisch
vuur gedood kon zijn, want er was een muur tussen hem en de positie van het
Israëlische leger. Er kwamen wel steeds meer vragen, zoals waarom waren de
jongen en zijn vader daar eigenlijk, bij een vuurgevecht rond een afgelegen
Israëlisch dorpje? Waar zijn de beelden dat de jongen echt op die lokatie
getroffen is? Uit welke richting kwamen de schoten? Is het soms in scène
gezet?
De originele beelden die door de Palestijnse cameraman in dienst van
France 2 zijn opgenomen moeten hier licht op kunnen schijnen. Maar zoals
gezegd weigert men die vrij te geven.
Vertekening van het conflict in het Midden-Oosten komt vaker voor.
Journalisten onderkennen te weinig hoe elementen van de Arabische cultuur
werken, zoals enerzijds overdrijving en grootspraak en anderzijds ontkenning.
Ook zijn zij zich te weinig bewust van hoe in de Arabische dictaturen
media-effect voor alles gaat, zodat incidenten zelfs bewust gecre‰erd worden
als er camera's aanwezig zijn. Helaas wordt er onvoldoende geverifieerd.
Dat is op zich al erg genoeg. Het wordt helemaal beroerd als men niet bereid is
om foute berichtgeving later recht te zetten. Dit blijkt echter in toenemende
mate het geval uit bovenstaand verhaal en andere recente incidenten.
Hoe is dat mogelijk? Speelt het toenemend aantal Arabieren in Europa en
de intimidatie die daar soms van uit gaat een rol, zodat men zaken bij voorbaat
anders gaat belichten?
Dit was het beeld dat de wereld schokte
Als recent Nederlands voorbeeld kan de uitzending van NOVA over de
Zesdaagse Oorlog van 1967 dienen. Na veertig jaar hebben historici een
behoorlijk beeld van de oorzaken van die oorlog. Niettemin meende NOVA een
heel ander beeld als "de waarheid" te moeten presenteren. Het was echter
volstrekt eenzijdig en vertekend en week dus volkomen af van de gangbare
geschiedschrijving.
Uit de lucht gegrepen beschuldigingen, bijvoorbeeld dat de oorlog door
Israël veroorzaakt is met behulp van een zogenaamde "grootste
geschiedvervalsing van de vorige eeuw", werden uitgezonden zonder
commentaar of wederhoor.
Het is een punt van grote zorg. Evenwichtige en objectieve berichtgeving is een
belangrijke voorwaarde voor het functioneren van de democratie. Eenzijdige
berichtgeving kan slechts leiden tot radicalisering van standpunten waarbij
uiteindelijk niemand gebaat is.
Inmiddels heeft Likoed Nederland een aanklacht ingediend tegen deze
uitzending bij de Raad voor de Journalistiek. Wij zijn benieuwd of de
zelfregulering van de Nederlandse journalistiek nog naar behoren functioneert.
