Door Jacomijn Brinkman, Katholiek Nieuwsblad, 20 april 2004.
Magen David Adom is de enige erkende ambulancedienst in Israël. De
stichting zoekt aansluiting bij het Internationale Rode Kruis, maar krijgt dat niet:
MDA voert de Rode Davidster. Het Rode Kruis wil alleen het kruis erkennen en
de halve maan. Is dit openlijke discriminatie?
"We voldoen aan alle eisen om toegelaten te worden tot het Internationale Rode
Kruis en de Rode Halve Maan", legt Willem van Baalen uit. Hij is de oprichter en
secretaris van MDA-Nederland. "Behalve dan dat we Magen David Adom, het
rode schild van David (de zgn. davidster), als teken willen behouden. Het rode
kruis is voor joden geen optie, omdat dat een christelijke achtergrond heeft; en
de rode halve maan is natuurlijk het symbool van de moslims."
Sommigen vinden dat de opstelling van het Rode Kruis naar antisemitisme riekt.
Waarom krijgt MDA geen toestemming het eigen teken te hanteren en de
moslims wel de rode halve maan?
De christelijke secretaris van MDA-Nederland besloot zijn steunstichting na de
zesdaagse oorlog op te richten. "We zamelen geld in, zodat in Israël de nodige
spullen kunnen worden aangeschaft", verduidelijkt hij. Hij zet de video aan die
hij gebruikt bij zijn presentaties over MDA. De band laat ambulances zien met
de Rode Davidster op de zijkant. Gewonden worden afgevoerd, mensen lopen in
paniek rond. Beelden die ook op het Journaal regelmatig langskomen. Een paar
doktoren vertellen over hun werk bij MDA.
"Het overgrote deel van de mensen die we behandelen zijn geen slachtoffer van
een aanslag, maar hebben een gewoon ongeluk gehad", vertelt een van hen.
"Magen David Adom doet in Israël wat het Rode Kruis overal ter wereld doet.
De ambulancedienst geeft medische bijstand aan iedere Israëli, ongeacht
geloof, afkomst of politieke overtuiging. Als de terrorist meer verwondingen
heeft dan het slachtoffer van de aanslag, gaat de terrorist voor", aldus Van
Baalen. "Bij de oprichting is ook besloten dat de regels van het Rode Kruis
nageleefd worden."
Aan het eind van de negentiende eeuw wilde Turkije het kruis niet gebruiken in
de oorlog tegen Servië, omdat moslimsoldaten het symbool aanzagen voor een
christelijk teken. Het land ging de Rode Halve Maan gebruiken en dreigde later
dat het niet mee zou doen aan de Conventies van Genève als hun nieuwe
symbool niet erkend zou worden. Door de situatie destijds zijn de landen daar
toen in meegegaan. Zij erkenden de Rode Halve Maan als geldig symbool.
Ook werden de Rode Zon en de Rode Leeuw van Iran erkend, evenals de
Rode Vlam van Thailand. Geleidelijk aan gingen steeds meer landen de Rode
Halve Maan gebruiken. Iran besloot in een later stadium afstand te doen van het
eigen embleem.
In 1989 heeft het Internationale Rode Kruis besloten de naam te
veranderen naar 'Internationale Rode Kruis en de Rode Halve Maan'. Daarmee
kon de organisatie vastleggen dat het gebruik van alle andere symbolen niet
toegestaan is.
"Daarmee wordt Magen David Adom buitenspel gezet", aldus Van Baalen.
"Misschien wel definitief." Het doel van het Internationale Rode Kruis is altijd
geweest om één - neutraal - symbool te handhaven. Het rode kruis werd
gekozen als eerbetoon aan de Zwitserse oprichter Henri Dunant. De Zwitserse
vlag is rood met een wit kruis in het midden. De organisatie heeft dit
omgedraaid. Voor MDA maakt dit geen verschil. Het kruis in de Zwitserse vlag
heeft immers ook een christelijke achtergrond.
De discussie gaat dus over de achtergrond van het Rode Kruis-embleem. Is dat
religieus of niet? "Nee", zegt het Rode Kruis, bij monde van persvoorlichtster
Marja Verbraak. "Het teken is immers afgeleid van de vlag van Zwitserland, als
eerbetoon aan de oprichter Henri Dunant. Zwitserland was altijd neutraal."
Magen David Adom denkt daar anders over: "Het heeft in ieder geval
religieuze implicaties."
Marja Verbraak legt uit dat al decennia geleden besloten is tot
naamsverandering en aanvaarding van de Rode Halve Maan. "Achteraf was dat
misschien geen goede beslissing. We zijn wel bezig om een derde logo te
ontwikkelen, een nieuw neutraal symbool, voor alle landen die het Rode Kruis of
de Rode Halve Maan om een of andere reden niet kunnen accepteren", aldus
Verbraak. "Ons contact met Magen David Adom is trouwens heel goed", voegt
ze er aan toe.
Van Baalen brengt daar tegenin: "Dat zeggen ze nu wel, maar het Nederlandse
Rode Kruis heeft geen overeenkomsten getekend met MDA, zoals het
Amerikaanse en het Franse Rode Kruis wel gedaan hebben. Het nieuwe neutrale
symbool - een rode ruit - is voor MDA geen optie. Het idee was dat het rode
schild van David dan in de ruit zou komen. We willen dat alleen als de andere
landen ook hun embleem daarin zetten. En dat zie ik nog niet gebeuren."
"Het rode kruis was juist bedoeld als neutraal teken", vervolgt Verbraak haar
verhaal.
Van Baalen blijft bij zijn standpunt: "Dat is het niet. Als het neutraal zou
zijn, hoefde er ook geen rode halve maan te komen. Die mag nu blijkbaar wel.
Waarom mag Israël dan geen eigen teken hebben?"
